Naša današnja priča vodi nas u burni period raspada Jugoslavije i političkog uspona Slobodana Miloševića, čija je politika obilježila devedesete godine. Njegova vizija okupljanja svih Srba u jednoj državi postala je jedan od ključnih pokretača sukoba na prostoru bivše Jugoslavije.
Nakon kratkotrajnog sukoba u Sloveniji, Miloševićev režim usmjerava pažnju na Hrvatsku i Bosnu i Hercegovinu. Kako su ove republike težile nezavisnosti, on poduzima sve odlučnije i agresivnije korake s ciljem da to spriječi, uključujući i upotrebu sile.
Ti potezi doveli su do ratova i dugotrajnih posljedica koje su obilježile region.
Tokom rata u Bosni i Hercegovini, Slobodan Milošević pružao je političku i logističku podršku stvaranju Republike Srpske. Uspostavljanje ovog entiteta, potvrđeno Dejtonskim mirovnim sporazumom, on je doživljavao kao značajan politički uspjeh.
Dokazi izneseni tokom suđenja ukazuju na to da je Srbija, pod njegovim vodstvom, težila centralizaciji Jugoslavije i jačanju svoje dominacije unutar federacije. Istovremeno, postojali su planovi da se, u slučaju njenog raspada, formira jedinstvena srpska država zasnovana na etničkom principu.
Milošević je imao jasan scenarij za Bosnu i Hercegovinu u slučaju raspada SFRJ, u Bosni i Hercegovini stvoriti Republiku Srpsku po uzoru na Republiku srpsku Krajinu u Hrvatskoj. Poslije referenduma za nezavisnost Bosne i Hercegovine iz februara i marta 1992. jasno je da Bosna i Hercegovina postaje nezavisna država i srpska strana nastavlja s već započetim osvajanjem granica RS-a.
Rat je planirao pomno i dugo s ciljem etničkog razgraničavanja, a dokazi su masovni zločini kojih je najviše bilo u onim dijelovima gdje srpsko stanovništvo nije bilo u većini ili ga uopće nije bilo, poput Posavine i Podrinja, gdje su počinjeni genocid i najstrašniji zločini prema nesrpskom stanovništvu.
Karadžić i Mladić bili su dio struktura RS-a, koja je bila paradržava s vojskom i institucijama, ali bez prihoda da ih sama finansira iz državnog budžeta.
Veći dio finansijskih sredstava za vojne operacije i funkcionisanje političkih institucija Republike Srpske dolazio je iz budžeta Srbije, odnosno Savezna Republika Jugoslavija. Iako formalno nije bila učesnik rata, Srbija je u praksi imala ključnu ulogu u njegovom finansiranju i održavanju ratnih kapaciteta na teritoriji Bosna i Hercegovina.
Tokom tih godina, Srbija se suočavala s teškom ekonomskom krizom, obilježenom jednom od najvećih hiperinflacija u modernoj historiji. Nekontrolisano štampanje novca, koje je u velikoj mjeri bilo usmjereno na finansiranje vojske i ratnih aktivnosti, dovelo je do drastičnog pada vrijednosti valute i ozbiljnog pogoršanja životnog standarda građana.
Iako zvanično nije bila u ratu, struktura državne potrošnje jasno je ukazivala na prioritete vlasti. Naime, više od 80 posto godišnjeg budžeta bilo je usmjereno na odbranu i vojsku, što predstavlja izuzetno visok udio za jednu državu koja formalno nije učestvovala u oružanom sukobu.
Takva raspodjela sredstava dodatno potvrđuje tvrdnje da je Srbija, posredno kroz strukture Republike Srpske, bila duboko uključena u rat u Bosni i Hercegovini.
