Inicijativa za ulicu Momira Talića ponovo otvorila pitanje njegove ratne uloge
Inicijativa da jedna od glavnih ulica u Banjoj Luci ponese ime nekadašnjeg komandanta Vojske Republike Srpske Momira Talića izazvala je brojne reakcije u javnosti.
Dok ga predlagači predstavljaju kao jednog od najznačajnijih vojnih komandanata Republike Srpske, činjenica je da je protiv njega pred Haškim tribunalom vođen postupak za najteže ratne zločine, koji nikada nije okončan zbog njegove smrti.
Organizacija starješina Republike Srpske podnijela je rukovodstvu Grada Banja Luka zvaničnu inicijativu da glavna gradska saobraćajnica, koja prolazi pored centralnog spomen-obilježja poginulim borcima Vojske Republike Srpske i policije RS, bude nazvana po general-pukovniku Momiru Taliću.
Predsjednik Organizacije starješina Slobodan Župljanin izjavio je za RTRS da je Talić bio jedan od najistaknutijih srpskih komandanata te da zaslužuje trajno mjesto u kolektivnom sjećanju Republike Srpske.
„Mi se ponosimo takvim ljudima. Cilj je sačuvati od zaborava one koji su najviše dali za Republiku Srpsku. Moramo vratiti dignitet i poštovanje takvim ličnostima“, rekao je Župljanin.
Prema njegovim riječima, ideja nije nova i nalazi se među prioritetima Organizacije starješina još od 2017. godine.
Navodi da su za realizaciju inicijative dobili podršku ključnih političkih ličnosti u Republici Srpskoj, kao i pozitivne signale iz Gradske uprave Banje Luke.
Župljanin ističe da su osnovni kriteriji za dodjelu naziva ulice ratne zasluge, komandovanje i doprinos stvaranju i očuvanju Republike Srpske.
Umro prije izricanja presude
Momir Talić nikada nije pravosnažno osuđen pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju (MKSJ), ali ni oslobođen optužbi koje su mu stavljane na teret.
Haški tribunal podigao je protiv njega tajnu optužnicu 12. marta 1999. godine. Teretio se po osnovu individualne i komandne odgovornosti za genocid, saučesništvo u genocidu, zločine protiv čovječnosti, uključujući progone, deportacije, istrebljenje i mučenje, kao i za kršenje zakona i običaja ratovanja na području Bosanske krajine tokom 1992. godine.
Austrijske vlasti uhapsile su ga 25. augusta 1999. godine u Beču, gdje je prisustvovao seminaru OSCE-a, nakon čega je prebačen u pritvor Haškog tribunala.
Suđenje je počelo 23. januara 2002. godine u zajedničkom predmetu s Radoslavom Brđaninom. Zbog teškog zdravstvenog stanja i liječenja karcinoma, Talić je u septembru iste godine pušten na privremenu slobodu, a njegov predmet izdvojen iz zajedničkog postupka.
Preminuo je 28. maja 2003. godine na Vojnomedicinskoj akademiji u Beogradu prije nego što je sudsko vijeće donijelo presudu. Zbog njegove smrti postupak je obustavljen, pa pravna odluka o njegovoj krivici ili nevinosti nikada nije donesena.
Njegov suoptuženik Radoslav Brđanin kasnije je pravosnažno osuđen na 30 godina zatvora za ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini.
