Emisija “Ne gasite BHRT” trebala je biti vapaj za opstanak javnog servisa koji se suočava s finansijskim kolapsom. Međutim, fokus se neočekivano prebacio na heraldičke simbole.
Stav Marine Pendeš: Njena kritika se temelji na percepciji da je “zlatni ljiljan” tokom rata 1990-ih postao ekskluzivni simbol Armije Republike BiH. Iz te perspektive, ona prisustvo ljiljana u javnom servisu (koji bi trebao pripadati svim narodima) vidi kao političku pristrasnost i ignorisanje simbola drugih konstitutivnih naroda.
Stav Marine Pendeš: Njena kritika se temelji na percepciji da je “zlatni ljiljan” tokom rata 1990-ih postao ekskluzivni simbol Armije Republike BiH. Iz te perspektive, ona prisustvo ljiljana u javnom servisu (koji bi trebao pripadati svim narodima) vidi kao političku pristrasnost i ignorisanje simbola drugih konstitutivnih naroda.
Problem percepcije: Za političke predstavnike iz reda hrvatskog i srpskog naroda, ljiljan se često posmatra isključivo kroz vojni kontekst 90-ih, zanemarujući njegovu srednjovjekovnu bazu.
Historijski argumenti dr. Emira Ramića
Dr. Emir Ramić, ispred Instituta za istraživanje genocida Kanada (IGK), odgovara argumentima koji sežu u daleku prošlost, naglašavajući da ljiljan nije “vlasništvo” jedne ideologije ili naroda.
Ključne tačke Ramićeve odbrane:
Dinastija Kotromanić: Ljiljan (Lilium bosniacum) bio je centralni simbol srednjovjekovne bosanske države. Tvrtko I Kotromanić koristio je šest zlatnih ljiljana na plavom polju kao simbol kraljevske moći.
Međunarodno priznanje: To je bio zvanični simbol Republike Bosne i Hercegovine od 1992. do 1998. godine. Pod tom zastavom BiH je primljena u Ujedinjene nacije.
Simbol otpora: Ramić ističe da je u periodu 1992–1995 ljiljan postao sinonim za odbranu države od agresije, te da njegovo negiranje predstavlja pokušaj revizije historije.
Ramićeva poruka Marini Pendeš je izuzetno oštra jer on njenu izjavu ne vidi samo kao estetsku primjedbu, već kao dio šire “antibosanske kampanje”.
”Kriminalizacija ljiljana je sastavni dio lobističke kampanje koja želi izbrisati stoljetnu državnost BiH.” – dr. Emir Ramić.
Ovakva polarizacija pokazuje da BiH još uvijek nema zajednički narativ o svojoj historiji. Dok se nauka slaže o porijeklu ljiljana kao autohtonog bosanskog cvijeta i simbola kršćanske i plemićke Evrope srednjeg vijeka, moderna politika ga koristi kao alat za povlačenje linija razdvajanja.
Spor oko ljiljana u emisiji BHRT-a je više od rasprave o dizajnu; to je sudar dva viđenja Bosne i Hercegovine. Jedno insistira na kontinuitetu od srednjeg vijeka (Ramić), dok drugo insistira na balansu triju strana i neutralnosti simbola u zajedničkim institucijama (Pendeš).
